Trifaroteen is een lokaal retinoïde voor acne in het gezicht en op het lichaam; we leggen uit hoe het werkt, wat onderzoek laat zien en welke bijwerkingen kunnen optreden.
Fast read
- Trifaroteen is een receptplichtig retinoïde voor de behandeling van acne.
- Het middel grijpt vooral aan op de retinoïnezuurreceptor RAR-gamma.
- Het is onderzocht bij acne in zowel het gezicht als op de romp.
- Onderzoek laat werkzaamheid zien, maar bewijst niet dat het middel beter of milder is dan andere retinoïden.
- Roodheid, droogheid, schilfering en een branderig of prikkend gevoel kunnen optreden.
Een nieuwer retinoïde tegen acne
Trifaroteen behoort tot de groep retinoïden: stoffen die verwant zijn aan vitamine A en al lange tijd worden gebruikt bij de behandeling van acne.
Het geneesmiddel is in Nederland verkrijgbaar onder de merknaam Aklief en bevat 50 microgram trifaroteen per gram crème, oftewel 0,005%. Het is alleen op recept verkrijgbaar.
Volgens de officiële Nederlandse productinformatie is het bedoeld voor de behandeling van acne vulgaris in het gezicht en/of op de romp bij patiënten vanaf 12 jaar wanneer veel mee-eters, papels en pustels aanwezig zijn.
Wat doet trifaroteen anders?
Het interessante aan trifaroteen zit vooral in zijn werkingsmechanisme.
Retinoïden werken via zogenoemde retinoïnezuurreceptoren. Daarvan bestaan verschillende typen: RAR-alfa, RAR-beta en RAR-gamma. Trifaroteen heeft volgens de officiële productinformatie een hoge specificiteit voor RAR-gamma ten opzichte van de andere twee receptoren.
Je kunt zo’n receptor zien als een moleculaire schakelaar in de cel. Wanneer een retinoïde eraan bindt, worden processen beïnvloed die onder meer betrokken zijn bij celdifferentiatie en ontsteking.
Dat trifaroteen selectief op RAR-gamma aangrijpt, maakt het farmacologisch interessant. Het betekent echter niet automatisch dat het in de praktijk beter werkt of minder bijwerkingen veroorzaakt dan andere retinoïden. Daarvoor zijn rechtstreekse vergelijkende klinische onderzoeken nodig.
Dat onderscheid is belangrijk.
Wat laat onderzoek zien?
De werkzaamheid werd onder meer onderzocht in twee grote, gerandomiseerde en dubbelblinde onderzoeken bij in totaal 2.420 mensen met matige acne in het gezicht en op de romp. De deelnemers gebruikten gedurende twaalf weken trifaroteen of een crème zonder trifaroteen, de zogenoemde vehiculumcrème.
Bij acne in het gezicht bereikte in het ene onderzoek 29,4% van de trifaroteengebruikers het vooraf bepaalde behandelsucces, tegenover 19,5% met de vehiculumcrème. In het tweede onderzoek was dat respectievelijk 42,3% en 25,7%.
Ook bij acne op de romp waren de resultaten statistisch beter dan met de vehiculumcrème: respectievelijk 35,7% tegenover 25,0% en 42,6% tegenover 29,9%. Onder behandelsucces verstonden de onderzoekers een verbetering van minimaal twee stappen én een huid die bij beoordeling als vrijwel of volledig vrij van acne werd beschouwd.
Daarmee is aangetoond dat trifaroteen werkzaam kan zijn bij de geregistreerde toepassing.
Wat deze onderzoeken niet aantonen, is dat trifaroteen superieur is aan bijvoorbeeld adapaleen of tretinoïne. De belangrijkste registratiestudies maakten die directe vergelijking namelijk niet.
Ook acne op rug en borst
Een relevant aspect is dat trifaroteen specifiek is onderzocht voor acne in zowel het gezicht als op de romp.
Dat is niet onbelangrijk. Acne beperkt zich lang niet altijd tot het gezicht. Ook rug, schouders en borst kunnen aangedaan zijn en juist acne op grotere lichaamsoppervlakken kan lastig te behandelen zijn.
De Nederlandse registratie omvat daarom zowel het gezicht als de romp.
En hoe zit het met irritatie?
Hier moeten we voorzichtig zijn met woorden als mild.
Zoals andere lokale retinoïden kan ook trifaroteen de huid irriteren. In de officiële productinformatie worden roodheid, schilfering, droogheid en een prikkend of branderig gevoel beschreven als zeer vaak voorkomende lokale huidreacties.
De reacties waren meestal het sterkst tijdens de eerste weken van de behandeling en namen bij veel patiënten daarna af. Ook irritatie en jeuk op de plaats van aanbrengen en zonnebrand behoren tot de gemelde bijwerkingen.
Daarom is het niet juist om trifaroteen zonder verdere onderbouwing simpelweg als een retinoïde met minder bijwerkingen of als speciaal geschikt voor een gevoelige huid te presenteren.
De productinformatie adviseert onder meer vanaf het begin zo nodig een hydraterend product te gebruiken. Bij sterke irritatie kan een arts adviseren minder vaak te smeren, tijdelijk te stoppen of de behandeling te beëindigen.
Zon en zwangerschap
Tijdens de behandeling moet overmatige blootstelling aan zon en zonnebank worden vermeden. De officiële productinformatie adviseert bij blootstelling een breedspectrum zonnebrandmiddel met minimaal SPF 30 en beschermende kleding.
Trifaroteen mag niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap of door vrouwen die zwanger willen worden. Wie zwanger raakt tijdens het gebruik, moet volgens de productinformatie stoppen en contact opnemen met de behandelaar.
Geen anti-agingproduct
Retinoïden kennen natuurlijk ook een lange geschiedenis binnen onderzoek naar huidveroudering. Dat maakt de vraag interessant of nieuwe retinoïden uiteindelijk ook voor andere dermatologische toepassingen onderzocht zullen worden.
Maar voor trifaroteen is de Nederlandse registratie duidelijk: het geneesmiddel is geregistreerd voor acne vulgaris, niet voor cosmetische huidverjonging.
BeautyJournaal doet daarom geen aanbevelingen voor gebruik tegen rimpels, pigmentvlekken of andere tekenen van huidveroudering.
Wat zegt dermatoloog Marco van Coevorden?
Toen BeautyJournaal in 2020 met dermatoloog Marco van Coevorden over de introductie van trifaroteen sprak, was vooral het selectieve werkingsmechanisme onderwerp van gesprek.
Dat mechanisme blijft wetenschappelijk interessant. Tegelijkertijd weten we inmiddels beter hoe belangrijk het is om farmacologische eigenschappen niet onmiddellijk te vertalen naar conclusies als beter, sterker of milder.
Uiteindelijk gaat het bij een receptgeneesmiddel om de vraag welke behandeling past bij de individuele patiënt, de ernst en locatie van de acne, eerdere behandelingen en mogelijke bijwerkingen. Die afweging hoort bij arts en patiënt.
Bronnen: College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, Geneesmiddeleninformatiebank en de officiële Samenvatting van de Productkenmerken van trifaroteen/Aklief.
Dit artikel uit 2020 is in september 2026 inhoudelijk geactualiseerd op basis van de actuele Nederlandse productinformatie.
