We gaan er automatisch van uit dat een serum of crème klaar is zodra de dop erop gaat. Maar wat als de kwaliteit van een actief ingrediënt al begint te veranderen terwijl het nog maanden in de verpakking zit? Voor BeautyJournaal LAB onderzocht ik de wetenschap achter de watervrije producten van het Zweedse skincaremerk Skinome, en in het bijzonder van de Retinal Concentrate.
Fast Read
- Skinome Retinal Concentrate bevat 0,1% retinal. De formule is watervrij en op oliebasis. Zo wordt retinal beter beschermd tegen afbraak.
- Vlak voor gebruik meng je het concentraat met een Skinome-moisturizer. Daardoor komt de retinal zo vers mogelijk op de huid.
- In een studie met 27 deelnemers nam pigmentatie na zes weken met 12% af. Fijne lijntjes verminderden met 14%. Poriën waren 24% minder zichtbaar.
- De formule bevat acht ingrediënten. Klassieke conserveermiddelen zijn niet nodig. Bewaren in de koelkast helpt de stabiliteit te behouden.
- De kern: alleen het percentage retinal zegt niet genoeg. Ook de formule, verpakking en stabiliteit bepalen hoeveel werkzame stof je huid bereikt.
Tijdens mijn interview vorig jaar met de Zweedse onderzoekster en Skinome-oprichter Johanna Gillbro werd ik er weer aan herinnerd dat de werkzaamheid van een cosmeticaproduct niet alleen wordt bepaald door het actieve ingrediënt. De echte uitdaging zit in de totaal formulering. Als een actief ingrediënt in de verpakking langzaam haar kwaliteit verliest, zal het ook minder werken op de huid.
Toen ik Retinal Concentrate zag, en las hoe dit pas echt geactiveerd wordt bij aanraking met de huid, wilde ik er nog meer van weten. Johanna stuurde me klinische studies, een academisch onderzoek en het Europese patent voor deze formulering. Kortom, input voor een mooi BeautyJournaal LAB verhaal.
Waarom ik je dit inzicht wil geven
Stel dat je €90 of misschien zelfs €150 uitgeeft aan een retinalserum. Dan ga je ervan uit dat de werkzame stof op de dag dat jij het gebruikt nog net zo krachtig is als op de dag waarop het product werd gemaakt. Maar is dat eigenlijk wel vanzelfsprekend?
De meeste consumenten kijken naar de ingrediëntenlijst. Zit er retinal in? Hoeveel procent? Welke andere actieve stoffen zijn toegevoegd? Dat zijn logische vragen. Toch zeggen ze niet alles. Een ingrediënt kan nog zo veelbelovend zijn, uiteindelijk wil je weten hoeveel daarvan zijn werkzaamheid behoudt tot het moment waarop het jouw huid bereikt. Dan gaat het echt niet meer om het percentage alleen, maar vooral ook om de basis waarin die stof is opgenomen.
Dat is precies de vraag waar Johanna Gillbro zich al jaren mee bezig houdt en die ze in haar eigen merk Skinome tot in de puntjes wilde vervolmaken.
Retinal is krachtig én kwetsbaar
Retinal behoort tot de retinoïden, de vitamine A-familie die dermatologen al jarenlang beschouwen als een van de best onderzochte ingrediënten tegen huidveroudering. Het stimuleert de celvernieuwing, ondersteunt de collageenaanmaak, helpt pigmentvlekken vervagen en maakt fijne lijntjes minder zichtbaar. Omdat retinal in de huid nog maar één omzettingsstap nodig heeft naar retinoïnezuur, wordt het algemeen gezien als potenter dan retinol. Onthouden dus.
Waarom retinol de standaard was
Nu is Retinol jarenlang de standaard geweest. Het is over het algemeen gemakkelijker te formuleren en chemisch stabieler dan retinal. Retinal is biologisch actiever, maar het is ook kwetsbaarder. Het kan gemakkelijker worden afgebroken door invloeden als licht, zuurstof en warmte. Daardoor is de manier waarop retinal in een formule wordt opgenomen en beschermd minstens zo belangrijk als het ingrediënt zelf.
Ook verpakking is belangrijk
Hoeveel van het retinal in de verpakking verloren kan gaan, is niet in één percentage uit te drukken; dat verschilt sterk per formulering, verpakking (flacon, pot), temperatuur en de manier waarop een product is samengesteld. Juist daarom investeren cosmeticamerken veel in slimme formuleringstechnieken, zoals inkapseling, lucht- en lichtdicht ….
Waarom een olieformulering?
Skinome koos voor een watervrije aanpak. Het bevat dus geen water, maar een olieformulering. Daarin zit 0,1% retinal, aangevuld met vitamine C, niacinamide, acetylglucosamine en alfa-glucaanoligosaccharide. En nu komt het: pas vlak vóór gebruik meng je enkele druppels met een moisturizer van Skinome.
Dat klinkt misschien als een klein verschil, maar in formuleringstechnologie is het een fundamenteel andere benadering, maar zo breng je het wel zo vers mogelijk aan.
In veel cosmetica zit water, wat is het probleem?
Vraag je je af wat het probleem met water dan is, het zit immers in vrijwel alle cosmetica? Water is helemaal geen ‘slecht’ ingrediënt. Het zorgt ervoor dat producten prettig uitsmeren, comfortabel aanvoelen en goed door de huid worden verdeeld. Maar de stabiliteit van retinal kan in aanwezigheid van water afnemen.
Onderzoek naar watervrije methoden
Al in 2021 was ze op het KTH Royal Institute of Technology in Stockholm betrokken bij onderzoek hoe vitamine A-verbindingen zich gedragen in experimentele watervrije formuleringen. Die thesis ging nog over retinol en niet over retinal. De resultaten kun je daarom niet één-op-één vertalen naar het huidige Retinal Concentrate. Maar dat onderzoek laat wel iets belangrijks zien: de ontwikkelaars hielden zich jaren geleden al bezig met dezelfde vraag als nu. Hoe bescherm je een kwetsbaar vitamine A-molecuul zo goed mogelijk in een product, en wat gebruik je daar dan voor?
Patent
Daarna volgde voor Johanna de volgende stap: de ontwikkeling van een eigen formuleringstechnologie, vastgelegd in een Europese patentaanvraag.
Deze stappen zijn op zich logisch binnen onze industrie, maar als je ziet dat 1 wetenschapster met haar team dit zo zorgvuldig persoonlijk opvolgt, vind ik dat bewonderenswaardig. Johanna Gillbro weet heel goed wat ze doet: eerst fundamenteel onderzoek, daarna technologische ontwikkeling, vervolgens een patent en pas daarna een cosmeticaproduct.
Gebruiksonderzoek met 27 deelnemers
Om haar technologie nog meer kracht bij te zetten publiceerde ze ook een studie waarin ze 27 deelnemers gedurende zes weken het Retinal Concentrate product liet gebruiken, in een routine met een Skinome cleanser en moisturizer.
Huidcheck met 3D camera
De onderzoekers beoordeelden de huid niet alleen op basis van de ervaringen van de deelnemers, maar maakten ook gebruik van objectieve huidmetingen met het Antera 3D-systeem, een geavanceerde camera die veranderingen in de huid driedimensionaal in kaart brengt. Zo konden onder meer pigmentatie, huidtextuur, fijne lijntjes en poriën nauwkeurig worden gemeten.
Bovendien pasten de onderzoekers een Bonferroni-correctie toe. Dat is een statistische controle die de kans verkleint dat een gevonden verschil eigenlijk op toeval berust, omdat er veel verschillende metingen tegelijk zijn gedaan.
Het resultaat na 6 weken gebruik
Na zes weken waren op alle onderzochte huidkenmerken meetbare verbeteringen zichtbaar. De hoeveelheid pigmentatie nam gemiddeld met 12% af en fijne lijntjes met 14%. De gemeten rimpeldiepte verminderde met 5%, terwijl de huidtextuur met 12% verbeterde.
Ook werd het huidoppervlak gelijkmatiger: onregelmatigheden in het huidvolume namen met 15% af en poriën waren gemiddeld 24% minder zichtbaar. Er werd geen statistisch aantoonbare verandering in roodheid van de huid gevonden, wat erop wijst dat de onderzochte routine over het algemeen goed werd verdragen.
Egalere huid, minder make-up nodig
De ervaringen van de deelnemers sloten daar gedeeltelijk bij aan: 81% was na zes weken tevredener over de huid, 43% vond minder make-up nodig te hebben (kijk, die vind ik zelf ook heel belangrijk als graadmeter!) en 40% zag naar eigen zeggen al binnen twee weken verbetering.
Vergelijk met 7 andere producten
Skinome liet het Retinal Concentrate ook vergelijken met zeven populaire retinalproducten op de markt. Daarbij werd niet gekeken naar de huidresultaten, maar naar de opbouw van de formulering. De vergelijking laat zien dat de meeste producten water bevatten, maar ook uit aanzienlijk meer ingrediënten bestaan en conserveringsmiddelen bevatten.
NIEUW! Skinome onderzocht in een gerandomiseerde split-face studie een watervrij concentraat met 0,1% retinal en 10% azelaïnezuur bij een onzuivere huid. Na acht weken waren roodheid, zichtbare poriën, huidonregelmatigheden en huidtextuur significant verbeterd ten opzichte van de controlezijde. Lees hier de studie.
Watervrij, geen klassieke conservering, koel bewaren
Skinome kiest juist voor een watervrije formulering met slechts acht ingrediënten en geen klassieke conserveerstoffen. Dat laatste is dus ook mogelijk omdat er geen water in zit. Skinome adviseert daarnaast om het product gekoeld te bewaren, om zo de chemische stabiliteit van de formule nog beter te waarborgen.
Ik vind het een bijzonder product, juist omdat er zo goed over de werkzaamheid, de formulering en de belastbaarheid voor de huid is nagedacht.
De nadruk op percentage is de halve waarheid
De cosmeticawereld heeft ons geleerd te kijken naar het percentage van actieve ingrediënten. Dat is niet vreemd: binnen bepaalde grenzen kan een hogere concentratie bijdragen aan een sterker effect. Maar daarmee is nog niet gezegd hoeveel van dat ingrediënt na maanden in de verpakking nog optimaal werkzaam is.
Skinome verlegt de aandacht daarom naar een andere vraag: hoeveel retinal is er nog beschikbaar op het moment dat jij het product gebruikt?
Chapeau voor Skinome!
Gebruik retinol en retinal niet tijdens zwangerschap of borstvoeding.
De bewezen risico’s gelden voor retinoïden als medicijn; opname via cosmetica is veel lager.
Omdat onderzoek beperkt is, luidt het advies toch: tijdelijk stoppen en overleggen met je arts of verloskundige.
