Tien jaar geleden hoorde ik op een congres al dat de hoofdhuid veel belangrijker was dan we in beauty communiceerden. Toch bleef haarverzorging jarenlang draaien om glans, volume, pluis en herstel. Nu is die hoofdhuid een big thing, en is daar ineens term voor: skinification of hair. Maar wat betekent dat eigenlijk — en waarom komt die aandacht juist nu? Kunnen we het niet gewoon over hoofdhuid hebben?
Het bleef me bij, hoewel er lange tijd helemaal niets mee gebeurde. Ik vroeg me al vele jaren af waarom we in huid en huidverzorging taalkundig zo goed waren opgeleid als journalisten en consumenten, en dat alles met haar en verzorging zo vaag bleef. Qua hoofdhuid kwamen we niet verder dan ‘roos’.
Read the English version here.
Fast read:
- Skinification of hair gaat vooral over de hoofdhuid: niet het dode haar, maar de levende huid waaruit het groeit.
- De hoofdhuid krijgt eindelijk aandacht als ecosysteem, met talg, microbioom, barrière, pH, gevoeligheid en doorbloeding.
- Haarproducten werden al lang getest op glans, breuk, kleurbehoud, hittebescherming en doorkambaarheid; nieuw is vooral de focus op scalp care – zie ook onze shopping.
- Bij aanhoudend haarverlies kan trichoscopie helpen om beter te zien wat er speelt, zodat je gerichter kiest tussen scalp care, medische check of bewezen behandelingen.
De laatste jaren is er veel meer aandacht voor de hoofdhuid gekomen. De kennis is verdiept: het microbioom wordt onderzocht en men kan dieper in het haarzakje kijken. Maar hoe verzin je, om dan ineens over skinificatie van het haar te gaan praten? Alsof we het anders niet zouden begrijpen. Eigenlijk wil ik er niet in meegaan, maar omdat socials zo’n zuigende werking hebben, voel ik me als journalist toch geroepen er context aan te geven.
Het gaat eigenlijk niet over haar, maar over de hoofdhuid
De term skinification of hair is verwarrend, want haar zelf is geen huid, hoewel het wel is opgebouwd uit een deeltje van huid: keratine. Verwar het niet, want de bovenste huidlaag, die hoornlaag met keratine is wel dood, maar wordt continu van onderaf vernieuwd en aangestuurd, terwijl een haar eenmaal uit je hoofd gewoon “af” is en niet meer kan herstellen. Haar is gewoon dood materiaal.
De hoofdhuid is een ander verhaal
Je hoofdhuid is wel levend weefsel. Daarin zitten talgklieren, bloedvaatjes, zenuwen, immuuncellen, micro-organismen en haarfollikels. De hoofdhuid kan vet worden, uitdrogen, jeuken, rood worden, schilferen, ontsteken en gevoelig reageren op producten of stress. Ze is dus geen passief lapje huid waar toevallig haar uit groeit, maar een levend ecosysteem. Net zoals de huid van de rest van je lichaam.
Daarom vind ik het ook zo goed dat die aandacht voor de hoofdhuid er nu is, en dat het voorbij het aloude bekende euvel van ‘roos’ gaat. Er wordt van alles uitgebracht om je hoofdhuid te ontdoen van ophoping van dode huidcellen en stylingproduct-resten, er zijn kalmerende tonics, producten met hyaluronzuur, niacinamide, salicylzuur, glycolzuur, cafeïne, prebiotica, postbiotica en claims over microbioom of de gezonde hoofdhuid barrière.
Waarom nu pas?
Door de opkomst van wetenschappelijk onderzoek naar het microbioom, ook dat van de huid, kwam innovatie in een stroomversnelling. En in de slipstream daarvan ook van de zo belangrijke haarfollikel.
Read the English version here.
Dat zakje, de baarmoeder van haar…..
Onderzoek naar haarverlies kijkt inmiddels veel breder dan alleen hormonen. De haarfollikel wordt steeds meer gezien als een klein orgaan in een levende huidomgeving, beïnvloed door microbioom, talg, ontsteking, oxidatieve stress, doorbloeding en mogelijk mechanische spanning. Bij androgenetische alopecia zijn bijvoorbeeld verschillen gevonden in de microbiële omgeving van haarfollikels, al bewijst dat nog niet dat het microbioom de oorzaak is van haarverlies.
Bij vrouwen rond en na de overgang wordt het nog complexer. Haar kan dunner worden door een samenspel van leeftijd, hormoonveranderingen, follikelgevoeligheid, gezondheid, stress, voeding, schildklier, medicatie en aanleg. Het is dus zelden zo simpel als: minder oestrogeen, dus meer haaruitval.
Welke claims horen bij skinification?
Als je de term skinification of hair concreet maakt, zie je vooral scalp-claims. Merken zeggen niet meer alleen “voor glanzend haar”, maar ook “voor een gezonde hoofdhuid”, “voor balans”, “voor comfort”, “tegen jeuk”, “voor de barrière” of “voor het microbioom”.
Bij een hoofdhuidpeeling met salicylzuur of glycolzuur zie je nu claims dat talg, productresten en dode huidcellen losgemaakt worden, zodat die haarzakjes niet meer verstopt zijn.
Kun je haar hydrateren?
Hyaluronzuur in haarproducten vraagt om precisie. Op de hoofdhuid is het logisch: net als op de gezichtshuid kan het vocht binden en het huidgevoel comfortabeler maken. Op de haarvezel ligt dat anders. Daar betekent ‘hydratatie’ meestal niet dat je water toevoegt, maar dat je de vezel soepeler maakt, vochtverlies afremt en pluis door vochtwisselingen beter onder controle houdt. Beschadigd haar is poreuzer en reageert juist sterker op luchtvochtigheid.
Om ook te onthouden: wat wij droog haar noemen, is vaak een combinatie van beschadigde haarschubben, verlies van lipiden, meer wrijving en minder glad lichtreflecterend oppervlak. Een conditioner of masker maakt de vezel soepeler, gladder met minder pluis, en minder gevoelig voor wrijving en vochtwisselingen.
Read the English version here.
Wat doet cafeïne?
Cafeïne zie je ook steeds vaker terug in scalp care. Het ingrediënt wordt onderzocht in relatie tot haaruitval en de haarfollikel, en er zijn studies die gunstige effecten laten zien bij topicale cafeïne – van buitenaf aangebracht dus, niet via voeding. Maar dat betekent nog niet dat elke cafeïneshampoo haaruitval oplost.
Voor jou als consument is vooral belangrijk hoe de belofte wordt geformuleerd. “Voller ogend haar” of “minder haarbreuk” is iets anders dan “stimuleert haargroei”. Zodra een merk grote woorden gebruikt over haargroei of het stoppen van haaruitval, mag je kritisch worden: dan hoort daar stevig bewijs bij, en vaak ook medische nuance.
Hoe helpt je het microbioom?
Microbioomclaims in hoofdhuidverzorging vragen nuance. In scalp care gaat het meestal niet om levende probiotica, zoals bij gespecialiseerde skincare (Esse skincare), maar om mild reinigen, barrièrevriendelijke formules, prebiotica, postbiotica of fermenten.
Claims als microbiome-friendly of ondersteunt het hoofdhuidmicrobioom, zijn logisch. Maar als een merk zegt dat het de hoofdhuidflora echt opnieuw in balans brengt, moet daar specifiek bewijs voor zijn. In haircare zie ik vooralsnog vooral ondersteunende microbioomtaal.
Wat wordt er dan gemeten?
Talgmetingen kunnen laten zien of een product invloed heeft op vetheid van de hoofdhuid. Roodheidsmetingen kunnen iets zeggen over irritatie of kalmering. pH-metingen kunnen relevant zijn bij gevoelige hoofdhuid of na reiniging. TEWL-metingen — transepidermaal waterverlies — geven een indruk van de barrièrefunctie: hoe meer water de huid verliest, hoe kwetsbaarder of verstoorder de barrière kan zijn.
Dat zijn begrippen uit de huidwereld, maar ook op de hoofdhuid zijn ze logisch. Echter is dat uitzoeken wel een uitdaging, het haar zit immers in de weg. Meten op een wang is makkelijker dan meten tussen haren. Daarom moeten meetmethoden worden aangepast, met kleinere probes, beeldanalyse of metingen dicht bij de haargrens. Trichoscopie is hiervoor een aangewezen methode.
Trichoscopie
De haarfollikel wordt steeds meer gezien als een klein orgaan in een levende huidomgeving, waar talg, microbioom, ontsteking, oxidatieve stress, doorbloeding en mogelijk ook weefselspanning invloed op hebben.
Read the English version here.
Met trichoscopie — een klein cameraatje waarmee artsen of gespecialiseerde huidtherapeuten de hoofdhuid en haarwortels vergroot op een scherm bekijken — kun je zien of er sprake is van dunner wordende haren, miniaturisatie, roodheid, schilfering, veel talg of lege follikelopeningen.
En dan wordt de vervolgstap gerichter:
- Bij veel talg en schilfering denk je eerder aan betere reiniging, exfoliërende scalp care of een anti-roosaanpak.
- Bij roodheid en gevoeligheid kies je juist voor kalmeren en barrièrevriendelijke formules.
- Bij aanhoudend haarverlies kom je sneller uit bij medische beoordeling, hormonale check, bloedonderzoek of bewezen behandelingen zoals minoxidil.
- Bij een strakke, gespannen hoofdhuid kan massage, ontspanning of aandacht voor doorbloeding zinvol zijn, al is dat nog minder hard onderbouwd.
SHOPPINGTIPS:
- Vichy Dercos Collagen 17 Filler Pre-Shampoo Treatment bevat o.a. citroenzuur dat de hoofdhuid zuivert en revitaliseert – shop hier online.
- L’Oreal Scalp Advanced shampoo gevoelige hoofdhuid – shop hier online.
- The Ordinary Multipeptide serum voor verhoogde haardichtheid – shop hier online.
- L’Oreal Elvive Growth Booster Scalp, vermindert haaruitval en haarbreuk – shop hier online.
- Eucerin DermaCapillaire kalmerend hoofdhuid serum met urea, tegen jeuk – shop hier online.
- Oribe Serene Scalp Soothing Leave-On treatment, voor extra hydratatie van de droge, trekkerige hoofdhuid, shop hier online.
- Kerastase Specifique Potentialisme serum voor de hoofdhuid, met prebiotica voor balans van het microbioom – shop hier online
Er komt meer nieuws aan…
Binnenkort ga ik je meer vertellen over het werk van de trichoscopiste, stay tuned op BeautyJournaal! En, ik ga je vertellen hoe een speciaal hoofdmasker met rood licht, helpt bij de conditieverbetering van je haar, en je hoofdhuid.
Read the English version here.
Meldt je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief, zo blijf je altijd op de hoogte (en check of de bevestingsmail niet in je spambox komt;-). Volg ons via Instagram.
PS: Beauty vraagt vandaag om visie, niet alleen om productkennis. Vanuit mijn 30+ jaar ervaring in de beautyjournalistiek en als uitgever van BeautyJournaal help ik teams trends, ingrediënten, regelgeving en consumentengedrag strategisch te duiden. Zoek je voor jouw team een inspirerende workshop? Ik geef hem! Mail me via info@beautyjournaal.nl
