Emoliënt (eng. – emollient) – is geen INCI -ingrediënt. Het is een verzamelnaam voor de vele cosmetische stoffen met bepaalde eigenschappen.

Hoewel het een basisbegrip binnen de cosmetica is, blijft het heel moeilijk om er een duidelijke definitie hiervoor te vinden. Uit het woordenboek van de Cosmetic Toiletry and Fragrance Association blijkt dat een emoliënt een substantie is die ervoor zorgt dat de huid zacht, glad en soepel aanvoelt doordat het een laagje vormt op de huid. Een emoliënt werkt als een smeermiddel en vermindert de schilfers op de huid.

Door het vormen van een beschermlaagje op de huid zorgt een emoliënt ervoor dat het water minder snel uit de huid kan verdampen. Het zorgt daarmee voor een vochtverzorgend effect.  In de literatuur zie je vaak dat de termen “moisturizer” en “emollient” door elkaar worden gebruikt.

De noodzaak van gebruik van emoliënten in cosmetica wordt ter discussie gesteld. Paula Begoun, die zichzelf een cosmetics cop noemt, beweert dat alleen de droge huid ervan kan profiteren vanwege de beschermende en vochtbindende kwaliteiten. Tegelijkertijd waarschuwt ze dat gebruik van emoliënten voor de vette en acne-gevoelige huid nadelige effecten kan hebben.  Een extra laagje op de huid kan de poriën verstoppen en juist voor het ontstaan van acne en zwarte puntjes zorgen. Dat zou niet voor alle emoliënten gelden, omdat sommige in de categorie van de huideigen stoffen vallen, die volgens Paula Begoun voor elk huidtype essentieel zijn.

Emoliënten verbeteren ook de textuur van crèmes, lotions en zalven, door te zorgen dat ze prettig aanvoelen en lekker smeren.

Gezien hun functie zijn emoliënten oorspronkelijk bedoeld voor producten die op de huid blijven liggen (zogenaamde leave-on products). Maar ze worden ook vaak in de reinigingsproducten  gebruikt zoals cleansers, shampoos en wasgels (zogenaamde wash-off products), omdat ze zogenaamde terugvettende eigenschappen bezitten.

Een terugvetter (of refattener) is een stof die de huid beschermt tegen de ontvettende eigenschappen van de reinigingsmiddelen. Het verbetert het vetgehalte van de huid na de wasbeurt en voorkomt dat de huid droog en trekkerig aanvoelt. Maar, dat is in theorie. In de praktijk ligt het wat moeilijker, omdat het effect van reinigingsmiddelen en terugvetters  elkaar tegen werken. Te veel terugvetters verslechteren de reinigingskracht en de schuimvorming en te weinig  houdt weer de vorming van een extra beschermend vetlaagje tegen.

Bekende emoliënten zijn onder meer: isopropyl myristaat, de MCTs (medium chain triglycerides), en squalaan.

• Lees ook over de andere stoffen in het cosmetica woordenboek